Wie spaart of belegt, betaalt nu belasting over een fictief rendement in box 3. De politiek wil dat systeem omgooien en belasting heffen over wat u echt verdient. De Wet werkelijk rendement box 3 moet dat mogelijk maken – en de klok tikt richting 1 januari 2028, al is de stemming in de Eerste Kamer nog niet geweest.

4 gerelateerde berichten

Invoeringsdatum: 1 januari 2028 · Doel: Belasten van werkelijk rendement · Verliesverrekening: Onbeperkt verrekenen met toekomstige box 3-inkomsten · Stemming Tweede Kamer: Aangenomen op 12 februari 2026 · Huidig stelsel: Forfaitair rendement

Overzicht

1Bevestigde feiten
2Wat onduidelijk is
3Tijdlijn-signaal
4Wat komt hierna
  • Behandeling en stemming in de Eerste Kamer (SRA (dossier box 3))
  • Indien aangenomen: voorbereiding uitvoering door Belastingdienst (SRA (dossier box 3))
Vijf kerngegevens van de Wet werkelijk rendement box 3
Kenmerk Waarde
Officiële naam Wet werkelijk rendement box 3
Status Aangenomen door Tweede Kamer (12 februari 2026), nog niet door Eerste Kamer
Invoeringsdatum 1 januari 2028 (beoogd)
Doelgroep Iedereen met box 3-vermogen
Huidig stelsel Forfaitair rendement
Belastinggrondslag Werkelijk rendement op basis van vermogensaanwas (incl. ongerealiseerde waardeontwikkeling)

Vijf cijfers, één patroon: de overgang van een fictief naar een reëel rendement is ingrijpend, maar de politieke agenda staat onder druk.

Wat is de Wet werkelijk rendement box 3?

Wat houdt het wetsvoorstel in?

Het kernpunt

Beleggers en spaarders betalen straks belasting over wat ze écht verdienen – rente, dividend, huur én waardestijging – niet over een gemiddeld fictief percentage. Dat betekent dat iemand met een hoog rendement meer afdraagt dan iemand met een laag rendement.

Wat is vermogensaanwasbelasting?

  • Vermogensaanwasbelasting betekent dat ook ongerealiseerde waardestijgingen worden belast, niet alleen winst bij verkoop (PwC (belastingnieuws)).
  • Het wetsvoorstel belast de werkelijke inkomsten uit vermogen en de positieve of negatieve waardeontwikkeling, terwijl kosten aftrekbaar zijn (Tweede Kamer (wetsvoorstel)).
  • De regeling is gebaseerd op de memorie van toelichting die het doel van het wetsvoorstel toelicht (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)).
Het onderscheid

Bij vermogensaanwasbelasting telt een waardedaling van uw aandelenportefeuille ook mee in het jaar dat die daling plaatsvindt, niet pas bij verkoop. Dat kan voordelig zijn in dalende markten.

De implicatie: het nieuwe stelsel sluit beter aan bij het werkelijke inkomen, maar de complexiteit ligt in de jaarlijkse waardering van bezittingen zoals vastgoed.

Wanneer vindt de stemming over de Wet werkelijk rendement box 3 plaats?

Wat is de rol van de Tweede Kamer?

  • Het kabinet bood het wetsvoorstel op 19 mei 2025 aan de Tweede Kamer aan (Rijksoverheid (persbericht)).
  • De Tweede Kamer stemde op 12 februari 2026 vóór het wetsvoorstel (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)).
  • Volgens de Rijksoverheid moest het wetsvoorstel uiterlijk 15 maart 2026 door de Tweede Kamer zijn aangenomen om invoering per 1 januari 2028 te halen (Rijksoverheid (persbericht)).
Tijdnood

De deadline van 15 maart 2026 is gehaald, maar de Eerste Kamer moet nog stemmen. De commissie Financiën bracht op 29 mei 2026 een tweede verslag uit en besprak op 16 juni de nadere procedure – teken dat het proces verder vertraagd is (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)).

De patstelling: als de Eerste Kamer het wetsvoorstel verwerpt of aanzienlijk wijzigt, is de beoogde invoering per 2028 onhaalbaar.

Wat is de Wet tegenbewijsregeling box 3?

Hoe werkt de tegenbewijsregeling?

  • De tegenbewijsregeling stelt belastingplichtigen in staat aan te tonen dat het werkelijke rendement lager is dan de forfaitaire heffing (SRA (dossier box 3)).
  • Het is onderdeel van het nieuwe stelsel – een vangnet voor wie door de forfaitaire heffing te veel zou betalen (PwC (belastingnieuws)).
  • De exacte uitwerking is nog niet definitief; de Eerste Kamer wil verzachtingen aanbrengen (PwC (belastingnieuws)).

De trade-off: de tegenbewijsregeling geeft rechtszekerheid aan belastingplichtigen, maar levert extra administratieve lasten op.

Hoe werkt verliesverrekening in het nieuwe box 3-stelsel?

Kan verlies ook met eerdere jaren worden verrekend?

  • Verliezen in box 3 kunnen onbeperkt worden verrekend met toekomstige box 3-inkomsten (Rijksoverheid (persbericht)).
  • Verrekening met eerdere jaren is niet mogelijk – dat is een bewust gekozen beperking (SRA (dossier box 3)).
  • Dit geldt voor het totale box 3-vermogen, niet per beleggingscategorie (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)).
Samenvatting: Verliezen dampen alleen toekomstige winsten, niet die van voorgaande jaren. Voor een belegger met een slecht jaar is dat een gemiste kans om de belastingdruk over meerdere jaren te middelen.

Het patroon: de wetgever kiest voor een eenvoudige, prospectieve verliesverrekening, maar dat kan onbillijk uitpakken voor wie in het ene jaar veel verliest en in het volgende jaar wint.

Hoe bereken ik het werkelijk rendement in box 3?

Wat is het verschil met de huidige berekening?

  • Het werkelijke rendement wordt berekend op basis van daadwerkelijke opbrengsten: rente, dividend, huur en waardestijging (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)).
  • Vermogensaanwasbelasting betekent dat ook ongerealiseerde waardestijgingen meetellen – een groot verschil met het huidige forfait (PwC (belastingnieuws)).
  • De Belastingdienst stelt regels voor de berekening vast (Tweede Kamer (wetsvoorstel)).

Vier verschillen, één hoofdzaak: u kunt straks niet meer vertrouwen op een vast percentage – uw werkelijke rendement bepaalt de aanslag.

Aspect Huidig stelsel (forfaitair) Nieuw stelsel (werkelijk rendement)
Belastinggrondslag Fictief rendement op basis van forfaitaire percentages Werkelijk rendement: rente, dividend, huur, waardestijging
Ongerealiseerde winsten Niet belast Belast (vermogensaanwas)
Verliesverrekening Beperkt (alleen met toekomstige inkomsten, maar via forfait) Onbeperkt verrekenen met toekomstige box 3-inkomsten
Tegenbewijs Niet mogelijk Mogelijkheid aan te tonen dat werkelijk rendement lager is
Ingangsdatum Huidig 1 januari 2028 (beoogd)
Samenvatting: Voor de spaarder met lage rente kan het nieuwe stelsel gunstig zijn; voor de vastgoedbelegger met stijgende waarden kan de aanslag fors hoger uitvallen.

Voor- en nadelen van de Wet werkelijk rendement box 3

Voordelen

  • Eerlijker: belasting wordt geheven over wat u daadwerkelijk verdient
  • Verliesverrekening onbeperkt – u betaalt alleen over netto rendement
  • Tegenbewijsregeling biedt vangnet bij lager werkelijk rendement
  • Geen forfaitaire trucjes meer – transparantie voor belastingplichtige

Nadelen

  • Complexe berekening – administratieve last voor particulieren
  • Ongerealiseerde waardestijgingen worden belast – kan tot liquiditeitsproblemen leiden
  • Onzekerheid over uitvoering en exacte rekenregels
  • Risico dat de Eerste Kamer vertraging veroorzaakt of aanpassingen eist

Tijdlijn: van wetsvoorstel tot inwerkingtreding

  • 19 mei 2025 – Kabinet biedt wetsvoorstel aan Tweede Kamer aan (Rijksoverheid (persbericht))
  • 12 februari 2026 – Tweede Kamer neemt wetsvoorstel aan (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina))
  • 29 mei 2026 – Eerste Kamercommissie Financiën publiceert tweede verslag (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina))
  • 16 juni 2026 – Nadere procedure in Eerste Kamercommissie (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina))
  • 1 januari 2028 – Beoogde inwerkingtreding (Rijksoverheid (persbericht))

Het signaal: de Eerste Kamer neemt de tijd, maar de klok tikt. Als de stemming daar te lang uitblijft, wordt 2028 een fictieve datum.

Wat weten we zeker, wat nog niet?

Bevestigde feiten

  • Invoering per 1 januari 2028 is de beoogde datum (Rijksoverheid (persbericht))
  • Heffing over werkelijk rendement op basis van vermogensaanwas (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina))
  • Onbeperkte verliesverrekening met toekomstige inkomsten (Rijksoverheid (persbericht))

Wat onduidelijk is

  • Of de wet wordt aangenomen door de Eerste Kamer (SRA (dossier box 3))
  • Exacte berekeningsmethode voor specifieke vermogensbestanddelen (bv. vastgoed)
  • Uiteindelijke vorm van de tegenbewijsregeling (PwC (belastingnieuws))

Wat deskundigen zeggen

“Het doel van het wetsvoorstel is het belasten van werkelijk rendement via vermogensaanwas.”

– Memorie van toelichting, via Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)

“De invoering per 2028 is ambitieus, maar haalbaar als de Eerste Kamer snel instemt. Zonder tijdige goedkeuring wordt het stelsel met terugwerkende kracht lastig in te voeren.”

– SRA, SRA (dossier box 3)

Aanvullende bronnen

bakertilly.nl, zoek.officielebekendmakingen.nl, meijburg.nl

Een uitvoerige toelichting op de Wet werkelijk rendement box 3 vindt u bij Eindhovenlijn, waar ook de status van de stemming en de berekening worden besproken.

Mis deze niet

Veelgestelde vragen

Is de Wet werkelijk rendement box 3 al aangenomen?

De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel aangenomen op 12 februari 2026. De Eerste Kamer moet nog instemmen (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)).

Waar kan ik de volledige wettekst vinden?

De wettekst en bijbehorende stukken zijn te vinden op de website van de Eerste Kamer onder wetsvoorstel 36.748 (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)).

Wat is het verschil met de vermogensaanwasbelasting?

De vermogensaanwasbelasting is het beginsel waarop de Wet werkelijk rendement box 3 is gebaseerd. Het belast zowel gerealiseerde als ongerealiseerde waardeontwikkeling (PwC (belastingnieuws)).

Hoe wordt spaargeld belast in het nieuwe stelsel?

Spaargeld levert rente op – die rente is onderdeel van het werkelijke rendement. Als de rente laag is, wordt er weinig belasting geheven.

Geldt de wet ook voor beleggingen in vastgoed?

Ja, vastgoed valt onder box 3. De huuropbrengsten en waardestijging (ook ongerealiseerd) worden belast (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)).

Wat moet ik doen als ik het niet eens ben met de berekening van mijn rendement?

U kunt via de tegenbewijsregeling aantonen dat uw werkelijke rendement lager is dan berekend. De exacte procedure wordt nog uitgewerkt.

Hoe beïnvloedt de wet mijn aangifte inkomstenbelasting?

Vanaf 2028 (indien ingevoerd) vult u in box 3 uw werkelijke inkomsten en waardeontwikkelingen in, in plaats van de forfaitaire percentages. De Belastingdienst stelt de rekenregels vast.

Wordt de huidige forfaitaire regeling direct vervangen?

Ja, zodra de Wet werkelijk rendement box 3 in werking treedt, vervalt het forfaitaire stelsel voor box 3 (Eerste Kamer (wetsvoorstelpagina)).

Voor beleggers en spaarders met box 3-vermogen is de conclusie helder: bereid u voor op een stelsel van werkelijk rendement, of blijf afhankelijk van het huidige forfait – maar dan met het risico dat de forfaitaire heffing hoger uitvalt dan uw werkelijke rendement.